Tussen Loodlijnen en Licht: Het Verhaal van ontwerpster Ingrid Meyvaert

Ingrid Meyvaert is vandaag nog steeds actief als designer van glas-in-loodcreaties bij Atelier Mestdagh. Haar werk combineert ambachtelijke vaardigheid met een diep artistiek gevoel. Haar ontwerpen brengen ruimtes tot leven met kleur en licht. In dit interview deelt ze haar verhaal, haar creatieve proces en haar dromen voor de toekomst.

Atelier Mestdagh: Je stond samen met Luc Mestdagh, als tweede generatie, aan het roer van Atelier Mestdagh. Kan je ons meer vertellen over de opleiding die je genoot als ontwerpster?

“Eigenlijk droomde ik al sinds mijn zestiende van architectuur. Ik startte in 1974 mijn architectuurstudies in Sint-Lucas Gent. In datzelfde jaar leerde ik Luc Mestdagh kennen via de scouts. In die tijd besefte ik echter vrij snel dat mijn toekomst als vrouw én architecte naast een glazenier niet optimaal zou zijn, gezien ik ook een groot gezin wilde.

Zo vervolgde ik mijn studies verder in de Monumentale Kunsten aan Sint-Lucas in Gent. Jammer genoeg werd de specialisatie glas-in-lood daar opgedoekt. Mijn laatste twee jaar volgde ik Vrije Grafiek, waar je technieken leert zoals houtsnijwerk, kopergravure en steendruk … Het allerbelangrijkste: ik leerde er goed tekenen volgens de regels van de kunst.”

Een familie van glasmakers

Atelier Mestdagh: Ingrid, je hebt een bijzondere achtergrond. Kun je ons iets vertellen over je familiegeschiedenis?

Ingrid Meyvaert: “Ik stam af van de Gentse familie Meyvaert, eigenaar van de bekende glasfabriek in Gent. Mijn overgrootvader richtte de fabriek op in 1826, mijn grootvader was er kortstondig directeur en mijn vader was er enkele jaren werkzaam na de Tweede Wereldoorlog.

Meyvaert was een glasfabriek, gespecialiseerd in spiegels met vergulde lijsten en o.a. ook glas-in-lood. Als kind ontdekte ik oude foto’s van de fabriek met vrouwelijke werkneemsters die in prachtige uniformen de kaders voor spiegels beschilderden. Het was een familiebedrijf met een rijke geschiedenis. De fabriek was gevestigd aan de dokken in Gent.

Toen ik mijn architectuurstudies wijzigde voor Plastische Kunsten, zei mijn vader: ’Het glas zit in je bloed.’ Dat heb ik steeds gekoesterd.”

De ontmoeting van twee werelden – Atelier Mestdagh en Meyvaert

Ingrid Meyvaert: “Omdat de nieuwe opdrachten voor glasramen begin jaren tachtig schaars waren, kon ik na mijn tweejarige D-cursus deeltijds lesgeven aan het kunstsecundair Sint-Lucasinstituut.

Ik had geluk: in de jaren negentig vielen vele monumentale kerk- en kapelopdrachten mij te beurt. Met enige spijt gaf ik mijn lesopdracht, na 15 jaar graag en gepassioneerd lesgeven, op.

De rijke traditie in glas-in-lood lonkte. Ik bleef gefascineerd door de combinatie van ambacht en kunst. Het voelde als een natuurlijke stap om mijn eigen artistieke visie in te brengen en het glas-in-loodambacht verder te ontwikkelen.”

De loodlijnen zijn de tekening

Atelier Mestdagh: Kun je ons meenemen in je ontwerpproces? Hoe begin je aan een nieuw glas-in-loodontwerp?

Ingrid Meyvaert: “Glas-in-lood is een kunstambacht dat sterk geïntegreerd is in architectuur. Mijn belangrijkste regel is: ik ontwerp niks wat niet uitvoerbaar is. Ik begin altijd met de loodlijnen. Die vormen de basis van elk ontwerp. Zonder goede loodlijnen valt alles uit elkaar. Het is als een skelet; je bouwt iets op waar alles met elkaar verbonden is.”

Atelier Mestdagh: Hoe bepaal je de kleuren en vormen?

Ingrid Meyvaert: “Kleuren en glassoorten zijn voor mij van primordiaal belang in de glasraamkunst. Zelfs een glas-in-loodpaneel met puur blank glas is een kleurcompositie. Ik kijk hoe kleuren of glasscherven elkaar kunnen beïnvloeden en hoe het licht erdoorheen zal spelen. Een glasraam komt pas echt tot leven door het licht.”

De definitie van een glasraam: de loodlijn is de tekening, de glasscherf de kleur en het licht brengt het geheel tot leven.

Atelier Mestdagh: Was dat voor jou een automatisme, dat gevoel voor kleur en compositie?

“Een goede compositie maken, dat is ‘wroeten’. Een compositie inkleuren ging echter altijd vanzelf. Kleurgevoel zit in je, het is een talent dat je geschonken is. Een gouden regel is: al doende leert men. Kijken, waarnemen, observeren en heel veel oefenen. Steeds uitproberen, ook durven. Soms denk je: die combinatie, dat kan niet. En dan doe je het toch en dan zie je dat het werkt.”

Atelier Mestdagh: Hoe zou je je artistieke visie als ontwerpster omschrijven?

“Mijn kunst is een dienende kunst, ik dien de opdrachtgever én de architectuur. Ik creëer op maat van de klant. Ik neem de tijd om hen te leren kennen en werk verschillende voorstellen uit op basis van hun briefing. Mijn gevoel voor kleur en compositie is door de jaren heen sterk ontwikkeld. Ik neem de klanten altijd mee in dat proces en leg uit waarom bepaalde glassoorten, -structuren en glaskleuren beter zullen werken in een specifieke ruimte.

Het is als ontwerper zeer uitdagend om in verschillende stijlen te werken, van neogotisch, over Art Nouveau en Art Deco, tot modern abstract en figuratief voor een hedendaagse creatie.

Mijn persoonlijke stijl, waar ik het meest mijn ziel in leg, is het best te omschrijven als lyrisch abstract: een abstracte stijl met vloeiende, glooiende lijnen, waar ik zelfs figuratie en een gevoel van beweging in kan verwerken.”

Gekoesterde realisaties

Atelier Mestdagh: Zijn er specifieke werken waar je het meest trots op bent?

Ingrid Meyvaert: “Dat is een moeilijke vraag … Als ik terugblik op mijn oeuvre, denk ik aan mijn monumentale glasramen in de kapel van de Zusters Dominicanessen op Vlamingdam in Brugge, aan de kapel van de Broeders van Liefde te Zelzate, de St-Antoniuskerk in Knokke-Heist, de kapel van de Annunciaten in Melsbroek … en zoveel meer. Mijn religieuze kunst kende een einde rond 2017 met een glasraam in een 15e-eeuws kerkje in Weare Giffard, UK en in het prachtige Romaanse kerkje van Afsnee.

Twee vrije werken, ‘Kruisweg van Licht’ en ‘Rode Crucifix’, die ik speciaal ontwierp voor mijn grote tentoonstelling ‘Scherven van Licht’ in 2006 in de Sint-Niklaaskerk in Gent, blijven voor mij van onschatbare waarde.

De vele privéopdrachten, in allerlei stijlen, waren steeds een boeiende afwisseling die me steeds ademruimte boden in mijn ontwerpfases. Mijn creaties evolueerden voortdurend, want een kunstenaar die blijft steken in één stijl is dood.

Opdrachtgevers gelukkig maken en een deel van hun interieur mogen sieren met glas-in-loodpanelen blijft mijn passie en geeft me nog steeds zoveel voldoening. Van een ‘brise-vue’ in de Lousbergkaai, Munkkaai, Hertstraat en Tentoonstellingslaan … in Gent, Antwerpen en Leuven … van een monumentaal glas-in-loodpaneel in een traphal in Gent, Heusden, Hamburg … tot een vlaklicht in Destelbergen, Wemmel, Brussels Airport … en zoveel meer, daar ben ik oprecht trots op.”

Het glas leeft door het licht

Atelier Mestdagh: Wat maakt glas-in-lood zo uniek als kunstvorm?

Ingrid Meyvaert: “Glas-in-lood is een unieke kunstvorm die leeft door het licht. Het is magie. Het licht verandert constant en daarmee verandert ook het glasraam. Het is alsof je een levend, geïntegreerd kunstwerk in huis hebt dat nooit hetzelfde is.”

Kunstambacht versus Kunst en Ambacht

Atelier Mestdagh: Hoe zie je glas-in-lood binnen de bredere context van kunst en ambacht?

Ingrid Meyvaert: “Glas-in-lood is een kunstambacht en dat is een unieke categorie. Het zit tussen kunst en ambacht in. Kunst is vaak vrijer en expressiever, terwijl ambacht draait om technische vaardigheid en precisie. Glas-in-lood combineert die twee. Je hebt de vrijheid om te ontwerpen en te creëren, maar je moet ook rekening houden met de technische beperkingen van het materiaal. Dat maakt het zo bijzonder.”

Het ambacht mag niet verloren gaan

Atelier Mestdagh: Hoe kijk je naar de toekomst van glas-in-lood?

“Ik ben oprecht trots dat onze oudste dochter Katrien, als derde generatie, Atelier Mestdagh verderzet. Er zal altijd vraag blijven naar de restauratie van historische glas-in-loodramen. Met haar opleiding als Stained Glass Conservator (MA University of York) bewaart ze samen met haar team het cultureel erfgoed. Tegelijkertijd vinden nieuwe glas-in-loodcreaties steeds vaker hun weg als blikvangers in zowel hedendaagse als klassieke interieurs. Mijn grootste droom is dat Atelier Mestdagh blijft verder bestaan.

Ik hoop ook dat het ambacht niet verloren gaat. Glas-in-lood is een kunstvorm die eeuwenlang een belangrijke rol heeft gespeeld in architectuur en religieuze kunst. Het is een kunstambacht dat het verdient om doorgegeven te worden aan de volgende generatie. Ik wil mijn kennis delen, zodat jonge ontwerpers leren hoe ze glas-in-lood kunnen maken dat zowel artistiek als technisch indrukwekkend is.”

Atelier Mestdagh: Wat hoop je dat jouw nalatenschap zal zijn?

Ingrid Meyvaert: “Ik hoop dat mijn creaties deel mogen blijven uitmaken van de gebouwen waarvoor ik ze ontwierp, zodat mijn nalatenschap verder leeft. Dat er nu en dan nog één van mijn honderden ontwerpen kan uitgevoerd worden voor een nieuwe setting.

Daarnaast droom ik er nog van om mijn creativiteit in een nieuwe of andere kunstvorm kwijt te kunnen. Maar mijn passie voor glas-in-lood en de traditie ervan zal altijd blijven bestaan.”

Interesse in de realisatie van een glas-in-loodproject? Maak vrijblijvend een afspraak. Atelier Mestdagh werkt op maat van designers, architecten, interieurarchitecten, bouwheren … modern en klassiek.