Historisch erfgoed in Gent krijgt nieuwe glans
Gent, een stad vol geschiedenis, herbergt architecturale parels die de tand des tijds hebben doorstaan. Atelier Mestdagh heeft een passie voor bewaren van erfgoed. Met trots en toewijding werkten we deze zomer, en dit najaar, aan twee iconische locaties in het hart van de stad: de Sint-Michielskerk en het Geeraard de Duivelsteen.
Deze projecten zijn niet zomaar restauraties. Het zijn dialogen tussen verleden en heden, waarbij we traditioneel vakmanschap inzetten om historische pracht voor de toekomst te verzekeren.
Restauratie? Dat vraagt om een restaurateur
Elk klein of groot restauratieproject gebeurt onder de leiding van Katrien Mestdagh (Master in Stained Glass Conservation and Heritage Management aan de University of York).
Zij combineert haar academische kennis met het vakmanschap dat van generatie op generatie is doorgegeven in het atelier.
Alle medewerkers binnen het atelier worden aangestuurd door Katrien. Voor specifieke opdrachten wordt bovendien ook samengewerkt met collega’s uit binnen- en buitenland.
De Sint-Michielskerk: reconstructie van losange glas-in-lood

De Sint-Michielskerk staat als een baken aan de Leie, waar haar glas-in-loodramen cruciaal zijn voor de esthetische beleving van de ruimte. Atelier Mestdagh reconstrueerde de losange glas-in-loodramen boven de imposante inkomdeur.
Een losange is een ruitvormig patroon dat diep geworteld in in de historische architectuur. Dit geometrische motief vereist een minutieus reconstructieproces.
Het ambachtelijke reconstructieproces
De reconstructie van deze historische ramen volgt traditionele technieken die eeuwenoud vakmanschap eren.
Patronen tekenen: Een exacte werktekening vormt de basis voor het hele proces. Deze technische tekening dient als precisieleidraad voor elke stap.
Glas selecteren en snijden: Het snijden van het juiste glas vraagt expertise in kleur, textuur en dikte. Elk stuk moet zo dicht mogelijk aanleunen bij het origineel om de authentieke uitstraling te behouden.
In lood zetten: De kern van het vakmanschap komt tot uiting wanneer elk glasstuk zorgvuldig wordt geplaatst in H-vormige loodprofielen.
Solderen en kitten: De kruispunten van loodlijnen worden aan beide zijden gesoldeerd voor optimale stevigheid. Klassieke mastiek tussen glas en lood zorgt voor water- en winddichting terwijl het extra stabiliteit biedt.
Dit samenspel van traditionele technieken zorgt ervoor dat de nieuwe ramen meer zijn dan een reproductie, ze worden een duurzame voortzetting van het erfgoed.
Geeraard de Duivelsteen: Nieuw leven voor een historisch icoon

Aan de oever van de Reep staat het Geeraard de Duivelsteen, een dertiende-eeuwse stenen vesting die door de geschiedenis heen talloze functies heeft gehad. Van stadsdepot en klooster tot tuchthuis en brandweerkazerne… Elke periode heeft sporen nagelaten die het gebouw een fascinerend gelaagd karakter geven.
Nu het Duivelsteen wordt voorbereid als dynamische ontmoetingsplek voor een nieuwe generatie speelt Atelier Mestdagh een essentiële rol in de restauratie van de historische glas-in-loodramen. Dit werk behoudt de authetieke sfeer terwijl het gebouw wordt aangepast aan moderne functies.
Unieke uitdagingen bij erfgoedrestauratie
Het restaureren van de ramen van het Duivelsteen brengt specifieke uitdagingen met zich mee. Deze glaspartijen hebben eeuwen van weer, wind en verschillende gebouwfuncties doorstaan. De aanpak vereist diepgaand respect en zorgvuldigheid.
Elke restauratie begint met grondige analyse van elk paneel. Schade wordt geïdentificeerd en de beste herstelmethode bepaald. Dit varieert van eenvoudige reiniging tot het volledig demonteren en opnieuw in lood zetten van een raam.
Voor architecten en bouwbedrijven die erfgoedprojecten leiden, blijkt samenwerking met gespecialiseerde ambachtslieden van onschatbare waarde. Het zorgt ervoor dat historische elementen functioneel en esthetisch worden geïntegreerd in de nieuwe visie voor het gebouw.
Traditie en innovatie: De filosofie achter elke restauratie
De projecten aan de Sint-Michielskerk en het Geeraard de Duivelsteen illustreren perfect de werkwijze van Atelier Mestdagh. Het restauratieproces volgt strikte richtlijnen voor conservatie en restauratie van glas-in-lood, opgesteld door het Corpus Vitrearum Medii Aevi in 2004. Deze academische aanpak wordt gecombineerd met traditionele neogotische vakkennis, een unieke werkwijze die prachtige glasramen verdienen.
Een toekomst gebouwd op traditie
De projecten aan de Sint-Michielskerk en het Geeraard de Duivelsteen illustreren perfect de filosofie van Atelier Mestdagh: traditie en innovatie gaan hand in hand. We eren het verleden door de technieken van de oude meesters levend te houden, terwijl we moderne inzichten en materialen gebruiken om de duurzaamheid en levensduur van ons werk te garanderen.
Glas-in-lood in meer dan decoratie, het is een essentieel onderdeel van de architectuur dat licht, kleur en karakter toevoegt aan een ruimte. Door deze historische kunstvorm te herstellen en te bewaren, dragen we bij aan de culturele rijkdom van onze steden en zorgen we ervoor dat toekomstige generaties ook kunnen genieten van de tijdloze schoonheid van dit ambacht.
Ben je als architect, ontwerper of bouwheer betrokken bij een project waar erfgoed en design samenkomen? Bekijk onze eerdere restauraties en laat je inspireren door de kracht van vakmanschap
